piątek, 12 września 2014

Festiwal Najstarsze Pieśni Europy 2014 wystartuje 2 października

Najstarsze Pieśni Europy 2014 (2-4 października) poświęcone będą drobnostce, jaką jest stworzenie całego znanego nam świata.



Ukraiński zespół Drewo dział od 35 lat. Jego wpływ na inne grupy
rekonstruujące muzykę tradycyjną jest ogromny. (© materiały organizatora)


Co było na początku? Znana to historia: "Bóg stworzył niebo i ziemię. Ziemia zaś była bezładem i pustkowiem", itd. Tyle Księga Rodzaju.

W wierzeniach słowiańskich wersja jest nieco inna. Ziemię stworzyli wspólnie, po wielu sporach, Bóg i Diabeł (a właściwie, dla Słowian: Swaróg i Czarnobóg). Ten ostatni dał zalążki lądowi za sprawą mułu, który wyniósł z dna morza pod szponami. Potem Diabeł próbuje Boga wyrolować (dosłownie, tocząc go po ziemi), by ostatecznie zostać samemu zepchniętym do podziemnej krainy.

Te, i inne wyobrażenia o początku świata znajdują swe odzwierciedlenie w pieśniach tradycyjnych. Festiwal NPE zaprezentuje te "epickie, które powstanie świata opisują wprost, czerpiąc, w zależności od tego, z jakiej strefy kulturowej pochodzą, ze świętych ksiąg związanych z wielkimi religiami (chrześcijaństwo, islam, judaizm), lub z wierzeń pierwotnych (animizm, szamanizm)", oraz te, w których genesis traktowane jest symbolicznie.

Znamienne, że stworzenie świata w wersji biblijnej w pieśniach ludowych niemal nie gości.

- We wczesnym średniowieczu Kościół Katolicki był bardzo restrykcyjny w tych sprawach. Dbano o to, by przekaz biblijny nie został zniekształcony przez wiejskich wykonawców. Być może słusznie, bo mieli oni tendencję, by popuszczać wodze wyobraźni - mówił na czwartkowej konferencji Jan Bernad z Ośrodka Rozdroża, organizującego 15. edycję NPE.

Warstwą muzyczną festiwalu będzie twórczość zespołów z Serbii (Moba), Litwy (Ratilio), Ukrainy (Drewo), Białorusi (Zołotoj Wozrast) i Polski (Dziczka, Kompania Wołoczebna, Warszawa Wschodnia, Krajka i lubelski Zespół Międzynarodowej Szkoły Muzyki Tradycyjnej, działający przy Ośrodku Rozdroża).

Wśród wymienionych szczególne miejsce należy się Drewu, który w muzyce ludowej był odpowiednikiem The Velvet Underground. Podobno, każdy kto usłyszał The Velvet Underground założył zespół rockowy. Podobnie niemal każdy, kto poznał Drewo zajął się rekonstrukcją starych pieśni.




- Dzięki Drewu powstawały zespoły rekonstruujące muzykę tradycyjną od Lublina, przez Warszawę po Wrocław. Dlatego koncert podsumowujący 35. lat działalności formacji będzie naszym podziękowaniem - komentował Jan Bernad.

Zaplecze intelektualne NPE zapewnią prelegenci konferencji poświęconej wspomnianej tematyce, towarzyszącej imprezie. Będzie na niej można wysłuchać m.in. wykładu Iriny Maziuk z Państwowej Białoruskiej Akademii Sztuki, która wyjaśni, jak wygląda stworzenie świata w białoruskiej kolędzie. Tam postaci mitologiczne figurują obok chrześcijańskich świętych. Według tekstów kolęd woda powstawała z łzy ptaka-sokoła, samego Boga, albo świętych - Eliasza i Mikołaja, jak w jednej z pieśni, równie barwnie opisującej "genesis", jak słowiański mit o Twarogu i Czarnobogu: "Święty Ilja siadł do stołu, główkę skłonił, łezkę uronił. Gdzie łezka upadła - tam cerkiew stanęła. Gdzie druga upadła - morze zabłysło."


Program:
2 października 2014 (czwartek)

KONCERTY / Studio Radia Lublin, ul. Obrońców Pokoju 2
19.00 Polskie pieśni tradycyjne - KOMPANIA WOŁOCZEBNA z Podlasia, Warmii i Małopolski, ZESPÓŁ MIĘDZYNARODOWEJ SZKOŁY MUZYKI TRADYCYJNEJ z Lublina
20.30 Serbskie pieśni tradycyjne - zespół MOBA z Belgradu, Serbia
NOC TAŃCA / Klub Festiwalowy / Oratorium, Centrum Kultury w Lublinie, ul. Peowiaków 12
22.00 Polskie i serbskie tańce tradycyjne

3 października 2014 (piątek)
KONFERENCJA / Sala Rozdroży 1 / Centrum Kultury w Lublinie, ul. Peowiaków 12
10.00-14.00 Międzynarodowa konferencja "Ludowa wizja stworzenia świata a pieśni tradycyjne"

KONCERTY / Studio Radia Lublin, ul. Obrońców Pokoju 2
19.00 Białoruskie pieśni tradycyjne - zespół ZOŁOTOJ WOZRAST ze wsi Zołotucha Kalinkowiczskij, Białoruś

20.30 Litewskie pieśni tradycyjne - zespół RATILIO z Wilna, Litwa

NOC TAŃCA / Klub Festiwalowy / Oratorium, Centrum Kultury w Lublinie, ul. Peowiaków 12

22.00 Białoruskie i litewskie tańce tradycyjne 4 października 2014 (sobota) KONFERENCJA / Sala Rozdroży 1 / Centrum Kultury w Lublinie, ul. Peowiaków 12

10.00-14.00 Międzynarodowa konferencja "Ludowa wizja stworzenia świata a pieśni tradycyjne" KONCERTY / Studio Radia Lublin, ul. Obrońców Pokoju 2

19.00 Ukraińskie pieśni tradycyjne - zespół DREWO z Kijowa, Ukraina. Benefis 35-lecia istnienia zespołu DREWO z gościnnym udziałem #zespołów: DZICZKA i WARSZAWA WSCHODNIA z Warszawy, zespołu KRAJKA z Przemyśla i ZESPOŁU MIĘDZYNARODOWEJ SZKOŁY MUZYKI TRADYCYJNEJ z Lublina.
NOC TAŃCA / Klub Festiwalowy / Oratorium, Centrum Kultury w Lublinie, ul. Peowiaków 12

22.00 Polskie i ukraińskie tańce tradycyjne



Wstęp na wszystkie wydarzenia będzie wolny.




Autor: Paweł Franczak