czwartek, 21 sierpnia 2014

Rowokół – Święta Góra Słowińców

Wprawne oko dostrzeże tu ziemne wały po starodawnym grodzisku i miejscu przedchrześcijańskiego kultu. To tutaj było starosłowiańskie grodzisko i miejsce kultu. Pewnie na wierzchołku był posąg Swarożyca. Płonął wieczny ogień. Składano dary i ofiary, również ze zwierząt. Kapłani i szamani strzegli ognia i wiary. Ostrzegali przed obcymi i najeźdźcami - wyniesienie Rowokołu pozwalało obserwować daleką okolicę. Nie udało im się ustrzec i ludności, i świętego miejsca. Świat się zmieniał. Na średniowieczną skalę następowała globalizacja. Kto się nie przyłączał - ginął. Wykrwawiała się Jaćwież i Prusowie. Padła Arkona.

Widok na Rowokół z jeziora Gardno
foto: Maciej Szczepańczyk
źródło: http://pl.wikipedia.org/


Nad Smołdzinem góruje święta góra Słowińców – Rowokół (115 m n.p.m.). To wzgórze morenowe porośnięte borem sosnowym, jedno z najbardziej tajemniczych miejsc na Pomorzu. Prastare miejsce mocy i kultu Słowiańskich Bogów. Dominuje nad okolicą niczym dostojny, wygasły wulkan. Wzgórze, którego nazwa wywodzi się ze Skandynawii i oznacza piaszczyste wzniesienie, jest jedną z trzech Świętych Gór na Pomorzu. Obok Góry Chełmińskiej oraz Świętej Góry w Polanowie było ośrodkiem kultu i pokutnych pielgrzymek. Nadal przypisuje się mu niezwykłe, geomagnetyczne właściwości ze względu na przebiegające przez jego szczyt ważne linie energetyczne Ziemi.

Wokół wzgórza splatają się wątki słowińskich podań i legend. Tu niegdyś czczony był tajemniczy bóg Swarożyc – pan słońca i ognia, dla którego na szczycie góry nieustannie podsycano żar w palenisku. Być może dlatego w średniowieczu, w kaplicy Św. Mikołaja wybudowanej na miejscu dawnej pogańskiej świątyni, przejęto tradycję podtrzymywania wiecznego ognia. Płomienie, niczym latarnia morska, wskazywały rybakom bezpieczny powrót do pobliskich portów.


Wzgórze Rowokół
źródło: www.maszwolne.pl

Przeprowadzone w tym miejscu badania archeologiczne ujawniły pozostałości grodzisk. Jedno to grodzisko wyżynne na wierzchołku Rowokołu, typu pierścieniowatego z wypukłym majdanem pochodzące z X- XII wieku. Drugie znajduje się u podnóża góry, od strony południowo-wschodniej jest to grodzisko z początku Xw.- połowy Xw. Obydwa grodziska przypisywane są Słowianom.

Dokumentacja archeologiczna mówi o dwóch grodziskach na Rowokole nad jeziorem Gardno. Na wierzchołku znajdowało się jedno, a drugie na stoku wzgórza od strony południowo-wschodniej.

Filipowiak (archeolog) mówi: że "na stoku opadającym w stronę rzeki Łupawy znajduje się owalne grodzisko. Obok grodziska znajduje się źródło. W obrębie wałów, które odnotowały dwie fazy budowy i mogą być datowane na okres IX do XI wieku, odkryto olbrzymie palenisko położone w centralnym punkcie majdanu, wraz z ułamkami naczyń i kośćmi zwierząt. W rowach kontrolnych odkryto miejsce paleniska usytuowane wzdłuż umocnień, co pozwala przypuszczać, iż były one usytuowane koliście, w znacznym oddaleniu od głównego ogniska. Brak warstwy kulturowej, która mogłaby świadczyć o długotrwałym zasiedleniu, przy istniejących umocnieniach pozwala przypuszczać, iż istotnie mamy tu do czynienia z obiektem kultowym, gdzie palono ognie....”


Święta Góra Rowokół
źródło: www.smoldzino.info


Rowokół na swoim szczycie posiada grodzisko wyżynne, najprawdopodobniej typu pierścieniowatego, (są już duże odformowania wyrosłymi tam krzakami i lasem), kształtu nieregularnie kolistego z wypukłym majdanem. Zachował się jedynie od strony wschodniej, południowo-zachodniej i zachodniej niski wał o stromych zboczach. Podstawa grodziska - ok. 65x75m, pow. majdanu - ok. 47x48m, wysokość obiektu w stosunku do podstawy pagórka - ok. 100m. Wał w stosunku do powierzchni majdanu jest dzisiaj wysoki od 2-3m. Wiek tego grodziska określono na wczesne średniowiecze i późne średniowiecze. To grodzisko to z pewnością warownia, o bardzo dużym polu widzenia, dużym polu podlegającemu obserwacji.

Słowiańska nazwa to Refkul lub Ravkuul. Według niektórych językoznawców nazwa pochodzi z języka germańskiego (skandynawskiego) i oznacza:  (reve + kol) okrągły szczyt, góra o takim hełmie. Inna teoria mówi o bogini Reve i o „kol” oznaczającym „coś” świętego/poświęconego – tutaj, miejsce poświęcone bogini. „Kol” występuję również jako dodatek uświęcający „coś” np. w słowie „kołacz” – czyli święte ciasto lub innaczej poświęcone, przygotowane na specjalne okazje, odświętne, na święto.

Widok na Rowokół z wydm i latarni morskiej w Czołpinie (Leśna Wydma)

Obecnie to doskonaly punkt widokowy na jezioro Łebsko, Gardno, latarnię w Czołpinie i morze Bałtyckie. Podobno przy dobrej pogodzie można ujrzeć Duńskie wyspy.




Współrzędne: +54°65′45.03″, +17°21′11.06″


Jak dojechać: Trasa ze Słupska przez Lubuczewo wynosi 29,3 km. Czas podróży samochodem około  50 minut


Kiedy jechać: Wieża widokowa na szczycie wzniesienia udostępniona jest:
- od 1 maja do 30 czerwca w godz. 9.00 – 17.00,
- od 1 lipca do 31 sierpnia w godz. 9.00 – 20.00,
- od 1 września do 30 września w godz. 9.00 – 17.00.
Za wstęp pobierane są opłaty.