czwartek, 10 grudnia 2015

Słowianie ze wschodniej Bawarii na wystawie w Warszawie

Do 13 marca Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie eksponuje cenną kolekcję zabytków związanych z rozwojem osadnictwa słowiańskiego w Niemczech na terenie Bawarii w okresie średniowiecza.



Srebrne zabytki z cmentarzyska Matzhausen. Sześć kabłączków skroniowych,
dwie zausznice z zawieszkami na łańcuszkach, zoomorficzna ozdoba
(okucie) w kształcie konia oraz zawieszki kuliste,
Fot. materiały prasowe PMA


Niemieccy archeolodzy ustalili, że teren Bawarii we wczesnym średniowieczu zamieszkiwali zarówno Germanie, jak i Słowianie. Rozkwit słowiańskiego osadnictwa przypadł tam na VIII i IX w., ale jego początki sięgają o wiele wcześniejszych czasów – odkrycia w Ratyzbonie dowodzą, że pierwsi Słowianie przybyli tam już u schyłku VI w. Zastosowany tym rejonie obrządek pogrzebowy wyraźnie różnił się od rytuałów Germanów, którzy chowali swoich zmarłych niespalonych – początkowo Słowianie spopielali swoich zmarłych. Od ok. 700 r. zakładali rzędowe cmentarzyska szkieletowe, do czego przyczynić się mogło przejmowanie przez nich germańskich zwyczajów.
"Spektakularne znaleziska prezentują złożony obraz osadnictwa słowiańskiego – od życia codziennego i pogańskiej obrzędowości po procesy chrystianizacyjne i asymilacyjne" – czytamy w zaproszeniu na wystawę.
Na ekspozycji „Słowianie we wschodniej Bawarii” można obejrzeć złotą i srebrną biżuterię, przedmioty codziennego użytku. Są też słabo rozpowszechnione w Polsce miecze jednosieczne typu sax, które pokazują wzajemne oddziaływania kultury Słowian i germańskich Bajuwarów. Magdalena Ruszkowska, kurator wystawy z ramienia PMA, zwraca szczególną uwagę na zabytki z jednego z grobów na cmentarzysku w Matzhausen. Jego wyposażenie należy do najbogatszych odkrytych dotychczas we wschodniej Bawarii. Pochodzą z niego ozdoby dekorowane filigranem i granulacją. Są to dwie zausznice z zawieszkami na łańcuszkach, srebrna ozdoba zoomorficzna (wyobrażająca zwierzę), dwie srebrne zawieszki kuliste, trzy komplety srebrnych kabłączków skroniowych oraz bursztynowy paciorek. Okazała biżuteria ze srebra jest bardzo podobna do przedmiotów z tego okresu do terenu Czech i Moraw.
„Badania zagadnień dotyczących Słowian zamieszkujących wschodnią Bawarię mają charakter interdyscyplinarny i skupiają się na rozwoju badań lingwistycznych oraz archeologicznych. Występujące na terenie Bawarii słowiańskie nazwy miejscowości czy rzek są wyraźnymi śladami pobytu w tym regionie ludności o niegermańskim charakterze” – wyjaśnia kurator.
Wystawa powstała we współpracy Muzeów Miasta Ratyzbony (Museen der Stadt Regensburg), Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie oraz Muzeum Archeologicznego w Krakowie. Jej autorami są dr Andreas Boos oraz dr Hans Losert.

Autor: szz/ agt/