poniedziałek, 7 grudnia 2015

Archeologia Ziemi Łobeskiej na wystawie w Szczecinie

Około 70 eksponatów związanych z różnymi dziedzinami życia mieszkańców tej części Pomorza począwszy od VIII tysiąclecia p.n.e. po średniowiecze można obejrzeć na nowej wystawie „Wędrówki archeologiczne…” w Muzeum Tradycji Regionalnych w Szczecinie.




Kopia kultowego wózka z trzema glinianymi ptaszkami
odkrytego w 1935 roku w miejscowości Brzeźniak
(młodsza epoka brązu 1300-1000 lat p.n.e.
fot Muzeum Narodowe w Szczecinie


„Zetknięcie się odbiorcy z tak odległą perspektywą czasową pozwala na silniejsze uświadomienie sobie własnej kultury, ale także nabranie do niej odpowiedniego dystansu” – przekonują organizatorzy wystawy. Jednak celem ekspozycji jest nie tylko zaznajomienie zwiedzających z dziejami Pomorza i historią archeologii i muzealnictwa regionu, ale również stworzenie dogodnej przestrzeni do podziwiania zabytków archeologicznych od innej, nie historycznej strony. Sprzyjać ma temu między innymi odejście od tradycyjnego rozmieszczenia eksponatów w gablotach. Dzięki temu przybyli do muzeum goście mają bardziej skupić się na wykonaniu i podziwianiu piękna oglądanych przedmiotów i docenić umiejętności dawnych wytwórców, wykonujących swoje dzieła jedynie przy pomocy prostych narzędzi.
Zabytki prezentowane na wystawie wykonano z gliny, brązu, srebra, złota, żelaza, kamienia i poroża. Wśród nich są ozdoby ciała i stroju, przybory toaletowe, narzędzia, broń, monety oraz naczynia – wszystkie odkryte w obrębie 43 miejscowości powiatu łobeskiego. Muzealnicy zwracają szczególną uwagę naciosak z Unimia czy miniaturową siekierkę z Karwowa, które stanowią przykład niezwykle sprawnej obróbki krzemienia w epoce kamienia. Na wystawie znajdują się też przedmioty z metalu, których pojawienie definiowało kolejną epokę – brązu, czyli stopu miedzi i cyny. Jak wyjaśniają organizatorzy wystawy, obszar Pomorza we wczesnej epoce brązu znajdował się pod wpływem prężnych ośrodków metalurgicznych z południa Europy. Następnie dominujące stały się warsztaty nordyjskie, które rozwijały się intensywnie w ciągu epoki brązu w południowej Skandynawii. Przykładem kunsztu metalurgii nordyjskiej jest unikatowy sztylet z Węgorzyna. Spośród metalowych przedmiotów uwagę zwracają też okazałe naramienniki z tarczkami oraz miecz antenowy.
Zabytkami reprezentującymi epokę żelaza na wystawie są dwa żelazne miecze naszyjnik srebrny z okresu wpływów rzymskich z miejscowości Meszne czy skarb monet średniowiecznych z Orzeszkowa.
Wyjątkowym znaleziskiem prezentowanym na wystawie jest wózek kultowy z trzema glinianymi ptaszkami odkryty w miejscowości Brzeźniak, pochodzący sprzed ponad 3 tysięcy lat. „Jest to unikatowe znalezisko w skali Pomorza Zachodniego, stanowiące przypuszczalnie imitację wózków z brązu, odkrywanych na południu Polski. Na wystawie prezentujemy niestety kopię tego zabytku, gdyż oryginał zaginął jeszcze w czasie wojny” – wyjaśniają muzealnicy.
Ekspozycja na swój sposób opowiada dzieje szczególnej części Pomorza Zachodniego jaką jest Ziemia Łobeska, słynąca z malowniczego, wysoczyznowego krajobrazu poprzecinanego doliną meandrującej Regi i jej mniejszych dopływów. Kilka lat temu szczecińscy archeolodzy potwierdzili doniesienia na temat wznoszonych w tym regionie konstrukcji megalitycznych przez jej dawnych mieszkańców.
Wystawa powstała w oparciu o zasoby Muzeum Narodowego w Szczecinie i jeden zabytek z Muzeum Archeologiczno–Historycznego w Stargardzie. Jej kuratorem jest Dorota Kozłowska. Ekspozycję można zwiedzać do 14 lutego 2016 r.

Autor: szz/ krf/