środa, 3 czerwca 2015

„Z kości i poroża” – rękodzieło sprzed tysiąca lat w Gieczu

Ponad 100 eksponatów z okresu wczesnego średniowiecza można obejrzeć na nowej wystawie czasowej w Rezerwacie Archeologicznym Gród w Gieczu (woj. wielkopolskie). Przedmioty te przybliżają życie codzienne i kontakty handlowe mieszkańców ważnego ośrodka na wczesnopiastowskiej mapie Polski.





Fot. materiały prasowe


Ekspozycja ukazuje szerokie spektrum przedmiotów wykonanych z kości i poroża, odkrytych w trakcie badań archeologicznych w Gieczu prowadzonych w latach 1949–2014. Prezentowane zabytki to, jak informują kuratorzy, zaledwie wybór z olbrzymiej kolekcji tej kategorii pozyskanej w czasie wieloletnich wykopalisk. Są to przede wszystkim przedmioty związane z życiem codziennym mieszkańców grodu, wytwarzane w ramach gospodarstw domowych na ich własny użytek m.in. kolce, igły czy szydełka, elementy wyposażenia domostw. Są też łyżwy i płozy służące średniowiecznym gieczanom do przemieszczania się i zabawy.
Wiele z prezentowanych zabytków jest bogato ornamentowanych w sposób charakterystyczny dla różnych ośrodków kulturowych Europy. Dzięki tej obserwacji naukowcy z dużym prawdopodobieństwem określają miejsca produkcji niektórych przedmiotów i wskazują na kontakty wczesnośredniowiecznych gieczan z ówczesnymi centrami kulturowymi na Pomorzu i w Skandynawii, Rusią Kijowską czy Morawami. „Wiele spośród tych eksponatów ma charakter unikatowy, jak np. wykonana w stylistyce skandynawskiej rękojeść pejcza czy oprawka zdobiona ornamentem pierścieniowo–łańcuchowym, charakterystycznym motywem wikińskiego stylu Borre” – przekonują organizatorzy wystawy.
Muzealnicy przygotowali również warsztat pracy rogownika, gdzie zwiedzający mogą zapoznać się z dawnymi narzędziami oraz sposobami obróbki kości i poroża. Jest też stoisko do wypróbowania niektórych narzędzi czy przedmiotów kościanych, w tym kącik do gry w hnefatafl – strategicznej gry planszowej wikingów.

Oprawka
Fot. M.Jórdeczka

Całość uzupełniają plansze przedstawiające zagadnienia związane ze średniowiecznym rogownictwem oraz charakteryzujące poszczególne grupy zabytków. Opisy zostały wzbogacone o ilustracje wyjaśniające sposób użytkowania poszczególnych przedmiotów oraz fotografie ukazujące w powiększeniu najciekawsze eksponaty, których kunszt wykonania można by przeoczyć przy pobieżnym oglądaniu.
Wystawę będzie można zwiedzać do 23 grudnia 2015 r. w Rezerwacie Archeologicznym Gród w Gieczu, jednym z oddziałów Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy. Kuratorami ekspozycji są Patrycja Klimowicz i Magda Miciak.
---
Rezerwat Archeologiczny w Gieczu powstał w 1963 r. Placówka jest jednym z najstarszych rezerwatów archeologicznych w Polsce - starsze są jedynie rezerwaty archeologiczne w Biskupinie i Krzemionkach Opatowskich. Prace wykopaliskowe w Gieczu rozpoczął jesienią 1949 r. doc. dr Bogdan Kostrzewski. Podczas badań doszło do spektakularnego odkrycia fundamentów nigdy nieukończonego książęcego palatium, co stało się impulsem do uznania grodziska w Gieczu za rezerwat archeologiczny i jeden z pomników Tysiąclecia Państwa Polskiego. W 2010 r. zmodernizowano budynek muzealny. Na zewnątrz grodziska powstała swobodna rekonstrukcja osady wczesnośredniowiecznej, przystosowana do działań edukacyjnych.


Autor: szz/ mrt/