wtorek, 9 czerwca 2015

Przodkowie Mieszka I byli wikingami czy przybyli z Moraw? Odpowie nam DNA Piastów

Czy Piastowie byli rodzimą, czy obcą dynastią? Czy przodkowie Mieszka I przybyli do nas z Moraw? Na te i inne pytania odpowiedzą specjaliści od początków dziejów Polski. A pomogą im badacze DNA z Poznania.





Mieszko I
Ilustracja z dzieła ks. Jana Głuchowskiego
Icones książąt i królów polskich, 1605
źródło: pl.wikipedia.org


W środę w Instytucie Chemii Organicznej PAN w Poznaniu (ul. Wieniawskiego 17/19) rozpocznie się międzynarodowa konferencja naukowa, prezentująca najnowsze odkrycia historyków, archeologów, biochemików i genetyków na temat początków państwa polskiego. Od środy do piątku naukowcy z Polski, Czech, Węgier, a nawet Australii dyskutować będą o powstaniu Polski i dynastii Piastów na tle podobnych państw Europy Środkowej, a zwłaszcza o tym, co nowego do naszej wiedzy o tych czasach wnoszą badania interdyscyplinarne m.in. specjalistów od analiz genetycznych.


Skąd pochodził Mieszko


Wybór miejsc konferencji nie jest przypadkowy: od dwóch lat Instytut Chemii Organicznej PAN w Poznaniu realizuje projekt badawczy, który ma ostatecznie rozwiązać zagadkę pochodzenia Mieszka I i dynastii Piastów. - Znany historyk - nieżyjący już Kazimierz Jasiński - zidentyfikował 340 miejsc pochówku członków rodziny Piastów. Jeśli zidentyfikujemy DNA w linii męskiej wywodzącej się od Mieszka i Chrobrego, to poznamy chromosom Y Mieszka - wyjaśnia prof. Marek Figlerowicz, dyrektor Instytutu Biochemii Organicznej PAN. - Jeśli porównamy te dane genetyczne z danymi współcześnie żyjących ludzi, będziemy mogli powiedzieć, czy genom Mieszka to genom Słowianina, czy może np. mieszkańca Skandynawii. I czy materiał genetyczny prostego ludu był identyczny z materiałem DNA rządzącej dynastii, czy też nie? Bo jeśli był, to będzie oznaczać, że Piastowie byli z dziada pradziada "nasi". Jeśli nie, oznaczałoby to obce pochodzenie naszych elit.


Pochodzenie Piastów to jedna z największych zagadek naszej historii. Nie tylko historycy głowią się nad tym, skąd na arenie dziejów, w wielkopolskiej głuszy nagle, na początku X wieku pojawił się ród, który zdominował sąsiednie plemiona, budując system potężnych grodów m.in. w Gieczu, Grzybowie, Poznaniu, Gnieźnie i na Lednicy. A potem podbił południową Wielkopolskę i zbudował tu mocne państwo. Do niedawna popularna była hipoteza o północnym, normańskim pochodzeniu Piastów. Jej zwolennicy utrzymywali, że Piastowie byli wikingami, którzy zbudowali od podstaw państwowość nad Wartą. Na poparcie tej teorii brakuje jednak dowodów.


Mieszko z Moraw?


Ostatnio popularność zyskuje natomiast hipoteza o południowym, morawskim pochodzeniu przodków Mieszka, wysunięta przez badaczy poznańskiego oddziału PAN, nieżyjącą już prof. Zofię Kurnatowską i prof. Michała Karę. Badacze zwracają uwagę na czasową zbieżność upadku państwa wielkomorawskiego na początku X wieku ze wzrostem znaczenia państwa Piastów. Niewykluczone, że przodkowie Mieszka wywodzili się z elit wielkomorawskich, które schroniły się nad Wartą po klęsce zadanej im przez Węgrów.



Czy tak było? Być może usłyszymy nowe argumenty za tą hipotezą. Konferencję organizują Instytut Historii i Instytut Prahistorii UAM przy współpracy Instytutu Chemii Bioorganicznej PAN w Poznaniu. Wstęp wolny.



Autor: Piotr Bojarski