piątek, 16 października 2015

„Szwedzkie Góry” bez tajemnic

Do połowy września były enigmatycznymi pagórkami owianymi różnymi, niekoniecznie zgodnymi z prawdą, legendami. Teraz, dzięki inicjatywie pracowników galerii etnograficznej Willa Radogoszcz sztuczne wzgórza wokół miejscowości Chlebnia (koło Grodziska Mazowieckiego) ponownie „przemówiły”.




Szwedzkie Góry- grodzisko
Foto: este©

„Postanowiliśmy przybliżyć zarówno okolicznym mieszkańcom, jak i turystom to, co uznajemy za jeden z najcenniejszych zabytków archeologicznych, znajdujących się na terenie gminy Grodzisk Mazowiecki” – wyjaśnia PAP Anna Woźniak, inicjatorka akcji, kierowniczka Willi Radogoszcz. – „Już samo określeniejest mylące i związane jest z powtarzanymi z pokolenia na pokolenie opowieściami, że są to szańce z okresu Potopu Szwedzkiego” – dodaje.
W rzeczywistości największe wzniesienia kryją w sobie relikty grodziska średniowiecznego. W jego sąsiedztwie znajdują się trzy kolejne stanowiska archeologiczne, które są pozostałościami po osadach z tego samego okresu. Cały zespół funkcjonował od XI do XIII wieku. Wykopaliska w obrębie grodziska przeprowadzono na niewielką skalę w latach ’60 i ’70 XX wieku. Tylko jedna z osad została częściowo przebadana przez archeologów z UW w latach ’90.
„Postanowiliśmy zrewitalizować obszar. Najpierw uprzątnęliśmy zaniedbane otoczenie grodziska, które od końca II wojny światowej nieustannie niszczało. Zlikwidowaliśmy nieestetyczne zapory metalowe oraz wtórne głazy narzutowe, które przekłamywały historyczny obraz obiektu, a w ich miejsce umieściliśmy neutralne dla otoczenia kłody drewniane, wycięliśmy krzewy, pozbieraliśmy zalegające śmieci” – opowiada Anna Woźniak.
Kolejnym etapem było przygotowanie ścieżki dydaktycznej. W jej ramach archeolodzy opracowali specjalne pulpity edukacyjne. Korzystając ze ścieżki można dowiedzieć się, czym jest zabytek archeologiczny, jak należy go traktować, poznać historię badań archeologicznych na terenie zespołu grodowego oraz ich rezultaty. Spacerowicze prześledzą rozwój grodziska oraz zapoznają się z interpretacją jego funkcji.
„Plansze zilustrował Tomasz Tworek – rysownik, ilustrator, autor szat graficznych gier planszowych o tematyce historycznej. Dzięki temu ich przekaz jest jasny i bardzo atrakcyjny” – przekonuje inicjatorka akcji.


Tablica informacyjna na stanowisku archeologicznym.
Fot. Willa Radogoszcz

Bogato ilustrowane plansze edukacyjne ukazują przedmioty codziennego użytku odnalezione na terenie zespołu grodowego, rekonstrukcje ówczesnych fortyfikacji i słowiańskich domostw. Zwiedzający zapoznają się też z ówczesną gospodarką, wytwórstwem, hodowlą.
Nie zapomniano też o odpowiedniej infrastrukturze – ławkach, koszach na śmieci. Uroczyste otwarcie ścieżki odbyło się w ramach tegorocznych obchodów Europejskich Dni Dziedzictwa. Projekt sfinansowała gmina Grodzisk Mazowiecki, a wsparł merytorycznie Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków.
Willa Radogoszcz organizuje spacery historyczne po Chlebni oraz związane z grodziskiem lekcje i warsztaty dla dzieci, których celem jest popularyzacja lokalnego dziedzictwa historycznego i kulturowego. W roku szkolnym z bezpłatnych lekcji regionalnych mogą korzystać wszyscy chętni. 
Szczegółowe informacje dostępne są na stronie www.willaradogoszcz.eu/edukacja

Autor: szz/ krf/